حجتالاسلام محمد ابویسانی، استاد حوزه و دانشگاه در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاری حوزه در مشهد، با اشاره به اهمیت الگوسازی برای نسل کودک و نوجوان، اظهار کرد: غرب برای نهادینهسازی فرهنگی مبتنی بر لذت و منفعت، مسیر هوشمندانهای را طی میکند. آنها ابتدا یک ارزش یا آیین را تعریف و سپس یک شخصیت (هیرو) خلق میکنند که تجسم آن ارزش است. این قهرمان در قالب عروسک، پویانمایی و بازی عرضه میشود تا کودک با او همذاتپنداری کند.
وی افزود: کودک برای شبیه شدن به قهرمان، لباس، ابزار و حتی شغل او را طلب میکند؛ این در حالی است که رویکرد رایج ما معکوس است. ما از «باید و نباید»ها آغاز میکنیم و پس از آن، اگر زمانی باقی ماند، تازه به فکر معرفی الگو میافتیم.
استاد حوزه و دانشگاه ادامه داد: غفلت از تولید عروسک «مختار» یا «رستم» با وجود محبوبیت این شخصیتها، دستکم در میان برخی اقشار و در مقابل، فراوانی محصولاتی مانند «بنتن» و «انتقامجویان»، نشانه این شکست راهبردی در الگوسازی است؛ موضوعی که در بیانات رهبر شهید نیز بارها بر ضرورت آن تأکید شده بود.
خلأ الگوهای بومی با محصولات ضدفرهنگی غرب پر میشود
وی با بیان اینکه اگر ما آگاهانه خلأ الگویی را با مبانی فکری خود پر نکنیم، این خلأ در دهکده جهانی رسانه با محصولات آماده و جذاب غربی پر خواهد شد، تصریح کرد: نوجوان امروز با کمترین هزینه و زمان به انبوهی از شخصیتهای ضدفرهنگی دسترسی دارد که بهسرعت ذائقه او را شکل میدهند.
حجتالاسلام ابویسانی خاطرنشان کرد: نیاز ضروری و فوری تربیتی نسل جدید، معرفی شخصیتهایی است که بتوانند در این میدان رقابت نابرابر رسانهای، جایگزینی جذاب و بومی باشند. ما برای پر کردن این شکاف، بیش از هر زمان دیگری به طراحی و عرضه قهرمانهایی نیاز داریم که برخاسته از فرهنگ خودمان باشند و بتوان با آنها در برابر هجوم الگوهای بیگانه ایستاد.
وی تأکید کرد: شهدای بزرگ ما در این میان، گنجهایی هستند که باید برای نجات نسل جدید، با ارائههای هنرمندانه، این گنج را استخراج کرد.
حجتالاسلام ابویسانی با اشاره به شیوه معرفی رهبر شهید به کودکان، اظهار کرد: برای معرفی رهبر شهیدمان بهعنوان یک قهرمان به کودکان، نیازی نیست صرفاً به وقایعنگاری تاریخی یا بیان خشک فضایل اخلاقی بپردازیم.
وی افزود: روایتهای جذاب از دوران نوجوانی ایشان، رابطه صمیمانه با پدر و مادر، تربیت قرآنی و ادبی، انس با شعر شاعران بزرگ به واسطه مادرشان و همچنین ارتباط عاطفی ایشان با کودکان شهدا و تصویر حضور پرمهرشان در جشن تکلیف دختران، خودبهخود یک الگوی ناب را میسازد.
استاد حوزه و دانشگاه ادامه داد: حتی بدون هیچ توضیح اضافهای، صرف توصیف این اتفاقات برای یک کودک، میتواند بسیار جذابتر و مؤثرتر از تحلیل شخصیت باشد. فرزندان ما باید این احساس را دریافت کنند که مسیر این قهرمان، مسیری مشابه آنها بوده و او این مسیر درست را پیموده و به عرش رسیده است.
وی با تأکید بر ضرورت بهرهگیری از ابزارهای متنوع برای ارتباط با کودکان و نوجوانان، گفت: از طراحی پیکسلها و تصاویر گرافیکی با حالوهوای شهادت گرفته تا تولید سرودها و نماهنگهای جذاب، همه میتوانند در معرفی این شخصیت مؤثر باشند.
حجتالاسلام ابویسانی افزود: نکته کلیدی در طراحی محصولات رسانهای، از جمله بازیهای رایانهای، پرهیز از نگاه خشک و شعاری است. تجربه نشان داده است که تبدیل یک شخصیت به چند جمله و یک عکس در یک بازی بیروح، نتیجه معکوس خواهد داشت.
وی تصریح کرد: باید با کمک متخصصان، بازیها و کارتهای هدفمندی طراحی کرد که ضمن سرگرمکنندگی، بتوانند بهصورت هوشمندانه اهداف و نگاه راهبردی رهبر شهید را بهطور غیرمستقیم به نوجوان منتقل کنند.
حجتالاسلام ابویسانی خانواده را نخستین و مهمترین رسانه در الگوسازی دانست و اظهار کرد: تأثیرگذاری یک الگو بر فرزندان، بیش از هر چیز مدیون نگاه و رفتار والدین است. بچهها بهصورت مستقیم الگو نمیگیرند، بلکه اهمیت یک شخصیت نزد پدر و مادر است که آن را در نگاه آنها بزرگ میکند.
وی ادامه داد: وقتی والدین با دقت به سخنان رهبر شهید گوش میدهند و درباره ایشان گفتوگو میکنند یا تصویر ایشان را در خانه نصب کرده و به آن احترام میگذارند، پیامی عمیق و غیرکلامی به فرزند منتقل میکنند.
استاد حوزه و دانشگاه خاطرنشان کرد: این الگوسازی رفتاری در خانه، بهمراتب ماندگارتر از دهها ساعت کلاس و برنامه است. از سوی دیگر، خانواده میتواند در مناسبتها و برنامههای فرهنگی، با استفاده از توصیههای آن شهید بزرگوار در موضوعاتی همچون احترام به والدین، یاد ایشان را در متن زندگی روزمره جاری نگه دارد.
وی یکی از خلاقانهترین روشهای معرفی شخصیت رهبر شهید به نسل جدید را بهرهگیری از فرمایشهای ایشان درباره فضای مجازی و بازیهای رایانهای دانست و گفت: پخش چند دقیقه از دیدگاههای ایشان برای نوجوانان در حلقههای صالحین یا کلاسهای درس، بسیار جذاب و اثربخش است.
حجتالاسلام ابویسانی افزود: وقتی نوجوان بشنود که فرمانده کل قوایش نهتنها مخالف بازی نیست، بلکه نوع نگاهش به بازی و رسانه تا این اندازه عمیق و دقیق است، احساس نزدیکی عجیبی با ایشان پیدا میکند.
وی در پایان اظهار کرد: این موضوع، بهانهای مناسب برای برپایی کلاسهای سواد رسانه با محوریت نگاه رهبر شهید است. به این ترتیب، هم شخصیت این قهرمان به نسل جدید معرفی میشود و هم ایشان بهعنوان مرجعی آگاه، روزآمد و فهمیده برای نوجوانان تثبیت خواهد شد.
نظر شما